DAS_site_arx_EN-ETS

ΕνημΕρωση για επιταγΕς-τιμολΟγια-συναλλαγματικΕς

Το παρόν κείμενο σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί νομική συμβουλή – σε μία τέτοια περίπτωση θα πρέπει να συμβουλευθείτε έναν ειδικό – αντίθετα αποτελεί μία σύντομη και συνοπτική αναφορά των πιο σημαντικών, κατά τη κρίση μας, θεμάτων που αφορούν την επιταγή, τη συναλλαγματική και το τιμολόγιο.

ΕΠΙΤΑΓΗ

Με την επιταγή ένα πρόσωπο, ο εκδότης, δίνει εντολή στον πληρωτή, δηλαδή σε μια τράπεζα, να πληρώσει σε άλλο πρόσωπο, ορισμένο χρηματικό ποσό κατά την εμφάνιση της επιταγής. Η βασική λειτουργία και αποστολή της επιταγής είναι η χρήση της ως μέσου πληρωμής.

Ποια είναι τα απαραίτητα για την εγκυρότητα της στοιχεία της επιταγής;

  • Απλή και καθαρή εντολή για την πληρωμή ορισμένου ποσού. Το ποσό μπορεί να αναγράφεται είτε αριθμητικώς είτε ολογράφως.
  • Ημερομηνία και ο τόπος έκδοσης της επιταγής.
  • Η υπογραφή του εκδότη της επιταγής.

Πώς μπορεί να μεταβιβαστεί η επιταγή;

  • Αν η επιταγή έχει εκδοθεί σε διαταγή συγκεκριμένου προσώπου, τότε το πρόσωπο αυτό μπορεί να μεταβιβάσει την επιταγή με οπισθογράφηση και παράδοση.
  • Αν έχει εκδοθεί στον κομιστή τότε μεταβιβάζεται όπως κάθε κινητό αντικείμενο, δηλαδή με συμφωνία και απλή παράδοση.
  • Αν έχει εκδοθεί ονομαστική, έχει δηλαδή τεθεί η ρήτρα «ουχί εις διαταγήν», τότε μεταβιβάζεται με απλή εκχώρηση και παράδοση.

Τι θα πρέπει να προσέχουμε σχετικά με την πληρωμή των επιταγών;

  • Οι επιταγές θα πρέπει να προσκομίζονται προς πληρωμή εντός οκτώ (8) ημερών από την ημερομηνία έκδοσής τους ή στην περίπτωση των μεταχρονολογημένων επιταγών εντός οκτώ (8) ημερών από την ημερομηνία που αναγράφεται ως ημερομηνία εκδόσεώς τους.
  • Στην περίπτωση κατά την οποία η επιταγή δεν πληρώθηκε λόγω μη ύπαρξης επαρκούς υπολοίπου στο λογαριασμό του εκδότη (ακάλυπτη επιταγή), θα πρέπει το γεγονός αυτό να επιβεβαιώνεται από την Τράπεζα δια της σφραγίσεως του σώματός της.

Υπάρχει δυνατότητα να εγγυηθεί τρίτο πρόσωπο για την καλή πληρωμή της επιταγής;

  • Υπάρχει. Το τρίτο πρόσωπο το οποίο εγγυάται ονομάζεται «τριτεγγυητής». Η τριτεγγύηση γίνεται με τη σημείωση πάνω στο σώμα της επιταγής της φράσης “δια τριτεγγύηση” ή άλλης ισοδύναμης. Η σημείωση εν συνεχεία χρονολογείται και υπογράφεται από τον τριτεγγυητή.
  • Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο τριτεγγυητής μπορεί να εγγυηθεί είτε για όλο είτε για μέρος του ποσού.
  • Σε περίπτωση που ο εγγυητής πληρώσει τελικά την επιταγή έχει δικαίωμα να στραφεί κατά του προσώπου υπέρ του οποίου εγγυήθηκε καθώς και κατά των οφειλετών αυτού.

Παραγραφή των αξιώσεων από επιταγή

  • Το δικαίωμα του κομιστή επιταγής κατά του εκδότη, των οπισθογράφων και των άλλων υπόχρεων προς πληρωμή παραγράφεται μετά την πάροδο εξαμήνου από τη λήξη της προθεσμίας προς εμφάνιση (του οκταημέρου).

ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗ

Η συναλλαγματική αφορά μια τριμερή -κατά βάση- σχέση μεταξύ του εκδότη, του πληρωτή και του λήπτη.

Εκδότης: είναι αυτός ο οποίος εκδίδει τη συναλλαγματική και δίνει την εντολή για πληρωμή.

Πληρωτής: είναι αυτός στον οποίο δίνεται η εντολή να πληρώσει, αφού δε αποδεχθεί τη συναλλαγματική λέγεται αποδέκτης.

Λήπτης: είναι αυτός ο οποίος αποτελεί το πρόσωπο στο οποίο πρέπει να γίνει η πληρωμή.

Προκειμένου να είναι έγκυρη η συναλλαγματική θα πρέπει να υπάρχουν και να αναφέρονται ρητώς σε αυτή τα ακόλουθα στοιχεία:

  • η ρητή αναφορά επί του σώματος αυτής, της λέξης «συναλλαγματική»,
  • η απλή και καθαρή εντολή πληρωμής ορισμένου ποσού, (γ) το όνομα του πληρωτή
  • ο χρόνος λήξης της συναλλαγματικής
  • ο τόπος πληρωμής
  • το όνομα του λήπτη, δηλαδή εκείνου στον οποίο ή εις διαταγήν του οποίου, θα γίνει η πληρωμή
  • η χρονολογία και ο τόπος εκδόσεως και
  • η υπογραφή του εκδότη η οποία θα πρέπει να είναι ιδιόχειρη και να μην έχει τεθεί επ’ αυτής με μηχανικά μέσα.

Τι είναι οι ρήτρες στις συναλλαγματικές;

Πολύ συχνά στις συναλλαγματικές υπάρχουν ή σημειώνονται ρήτρες, δηλαδή όροι. Οι πιο συχνές ρήτρες, που προβλέπονται στο νόμο είναι:

  • «άνευ ευθύνης μου διά την αποδοχήν»: ρήτρα με την οποία απαλλάσσεται ο εκδότης από την ευθύνη του,
  • «ουχί εις διαταγήν»: ρήτρα με την οποία ο εκδότης αποκλείει τη μεταβίβαση της συναλλαγματικής με οπισθογράφηση,
  • «άνευ διαμαρτυρικού» ή «ανέξοδος επιστροφή»: ρήτρα με την οποία ο κομιστής απαλλάσσεται από την υποχρέωση να συντάξει διαμαρτυρικό σε περίπτωση μη αποδοχής ή μη πληρωμής.

Πώς μεταβιβάζονται τα δικαιώματα από τη συναλλαγματική;

  • Η συναλλαγματική μεταβιβάζεται δια οπισθογραφήσεως και συνεπώς ενδέχεται να εμπλακούν και άλλα πρόσωπα (οπισθογράφοι). Δεν απαιτείται χρονολόγηση της οπισθογράφησης, είναι απαραίτητη όμως η ύπαρξη πλήρους ιδιόχειρης υπογραφής και όχι μονογραφής.
  • Με την έγκυρη οπισθογράφηση η συναλλαγματική μεταβιβάζεται στον νέο κάτοχο, και αυτός νομιμοποιείται πλέον να αξιώσει την πληρωμή της.

Πότε μπορεί να πληρωθεί η συναλλαγματική;

Η συναλλαγματική είναι πληρωτέα μετά τη λήξη της. Δύο μέρες αφότου επέλθει η λήξη, ο κομιστής – δικαιούχος της πληρωμής θα πρέπει ή να πληρωθεί από τον αποδέκτη ή να συντάξει διαμαρτυρικό για να στραφεί αναγωγικά κατά κάθε άλλου ευθυνόμενου.

Μπορεί κάποιος πέραν του εκδότη του πληρωτή και του λήπτη να εγγυηθεί για την καλή πληρωμή της συναλλαγματικής;

  • Μπορεί δια τριτεγγύησης. Η παροχή εγγύησης πραγματοποιείται δια της αναγραφής επί του σώματος της συναλλαγματικής της φράσης “δια τριτεγγύηση” υπογεγραμμένης από τον εγγυητή.

Πότε παραγράφονται οι αξιώσεις από τη συναλλαγματική;

  • Η απαίτηση κατά του αποδέκτη και του τριτεγγυητή της συναλλαγματικής παραγράφονται τρία χρόνια από τη χρονολογία λήξεως της συναλλαγματικής.
  • Η απαίτηση κατά των οπισθογράφων της συναλλαγματικής, του εκδότη και των τριτεγγυητών της συναλλαγματικής, παραγράφονται ένα έτος μετά τη χρονολογία συντάξεως διαμαρτυρικού, ενώ αν ο κομιστής δεν είχε υποχρέωση να συντάξει διαμαρτυρικό, ένα χρόνο από τη χρονολογία λήξεως της συναλλαγματικής.
  • Η απαίτηση από αναγωγή για απόδοση, η απαίτηση των οπισθογράφων κατά άλλων οπισθογράφων, του εκδότη και των τριτεγγυητών τους παραγράφονται σε έξι μήνες από την ημέρα, κατά την οποία ο οπισθογράφος πλήρωσε τη συναλλαγματική ή από την ημέρα που ασκήθηκε αγωγή σε βάρος του βάσει της συναλλαγματικής.

ΤΙΜΟΛΟΓΙΑ

Τα τιμολόγια εκδίδονται για φορολογικούς κυρίως λόγους από τους υπόχρεους βάσει νόμου για την έκδοσή τους και αποτελούν το συνήθη τρόπο τιμολόγησης μεταξύ εμπόρων.

Τα στοιχεία που απαραιτήτως θα πρέπει να αναγράφονται στα τιμολόγια είναι: το ονοματεπώνυμο ή η επωνυμία του πελάτη προς τον οποίο εκδόθηκαν, ο αριθμός φορολογικού μητρώου του και του αστυνομικού δελτίου ταυτότητάς του καθώς και η ΔΟΥ εισοδήματος στην οποία υπάγεται. Κρίνεται δε σκόπιμο να συμπεριληφθούν σε αυτά και τυχόν δευτερεύοντα στοιχεία του πελάτη όπως λ.χ το τηλέφωνο ή μια δεύτερη διεύθυνση.

  • Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στην αναγραφή επί του τιμολογίου των στοιχείων του πελάτη, ιδιαίτερα στην περίπτωση νομικών προσώπων. Η λανθασμένη αναγραφή του νόμιμου εκπροσώπου εταιρείας ως πελάτη, επιφέρει απώλεια των δικαιωμάτων του εκδότη του τιμολογίου έναντι της εταιρείας. Στην περίπτωση αυτή ο εκδότης του τιμολογίου μπορεί να στραφεί μόνο ατομικά κατά του προσώπου το οποίο αναγράφεται ως πελάτης στο αντίστοιχο τιμολόγιο.
  • Σχετικές ρήτρες παρέκτασης αρμοδιότητας, δηλαδή όροι δυνάμει των οποίων οι απορρέουσες από τα εκδοθέντα τιμολόγια διαφορές εισάγονται ενώπιον του Δικαστηρίου που επελέγη από τον εκδότη του τιμολογίου, είναι ισχυρές μόνο εφόσον το εκδοθέν τιμολόγιο φέρει την υπογραφή του αποδέκτη.
  • Ο τρόπος πληρωμής και η τυχόν παρασχεθείσα πίστωση θα πρέπει να προκύπτει από το τιμολόγιο με τρόπο σαφή και συγκεκριμένο.
  • Προκειμένου να διευκολύνεται η δικαστική επιδίωξη της απαίτησης που πηγάζει από τιμολόγιο θα πρέπει να αποδεικνύεται η παραλαβή των σχετικών εμπορευμάτων από τον πελάτη. Για το λόγο αυτό θα πρέπει ο πελάτης ή ο νόμιμος εκπρόσωπος αυτού να υπογράφει επί των δελτίων αποστολής ή επί των τιμολογίων την ανεπιφύλακτη παραλαβή των εμπορευμάτων.
  • Αν λείπει η υπογραφή του πελάτη, το τιμολόγιο έχει περιορισμένη αποδεικτική αξία ως προς την απαίτηση του εκδόσαντος αυτά και συνακόλουθα η δικαστική επιδίωξη της απαίτησης που πηγάζει από αυτά, καθίσταται ιδιαίτερα δυσχερής. Η δε υπογραφή θα πρέπει να είναι ευανάγνωστη και πλήρης (δεν αρκεί δηλαδή μονογραφή).
  • Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στην περίπτωση που πελάτης είναι νομικό πρόσωπο, καθώς η υπογραφή επί του τιμολογίου θα πρέπει να ανήκει στον εντεταλμένο προς το σκοπό αυτό πρόσωπο και δεν αρκεί η υπογραφή οποιουδήποτε εργαζόμενου στο νομικό πρόσωπο.
  • Η αξίωση του εκδότη τιμολογίου παραγράφεται μετά την πάροδο πενταετίας από το έτος έκδοσης του σχετικού τιμολογίου.